حسابداری و حسابرسی

اساسنامه سازمان حسابرسی در سال 1366 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید که در اینجا به برخی از مواد قانونی آن برای روشن شدن هدف ها و چگونگی اجرای وظایف سازمان اشاره خواهد شد .

 سازمان حسابرسی که به صورت شرکت سهامی اداره می شود ، دستگاهی است که نقش نظارتی داشته و به عنوان مؤسسه کنترل کننده فعالیتهای مالی کلیه بانک ها ، مؤسسات و شرکتهای بیمه و سایر شرکتها را زیر نظر دارد و به این طریق کمک شایانی به اجرای وظایف دیوان محاسبات کشور می کند . دیوان محاسبات کشور زیر نظر قوه ی مقننه بوده و مکلف به ارائه گزارشهای خود به مجلس شورای اسلامی است. لیکن سازمان حسابرسی زیر نظر قوه مجریه فعالیت دارد و از مؤسسات وابسته به وزارت امور اقتصادی و دارائی است و عمدتاً گزارش های خود را برای مجامع عمومی و هیأت مدیره شرکت ها ارسال می دارد.

سازمان حسابرسی  در جهت تدوین اصول استانداردهای حسابداری و حسابرسی  و همچنین تدوین موازن اخلاقی و رفتار حرفه ای منطبق بر موازین اسلامی حسابرسان به تحقیق می پردازد و سعی در تأمین نیازهای اساسی دولت در زمینه حسابرسی دستگاه های دولتی دارد و یگانه مرجع تخصصی و رسمی تدوین ضوابط حسابداری و حسابرسی در سطح کشور است . موضوع تشکیل و وظایف و اختیارات سازمان حسابرسی طبق ماده 6 و 7 اساسنامه به شرح زیر است :

ماده 6- موضوع سازمان حسابرسی عبارت است از تأمین نیازهای اساسی دولت در زمینه حسابرسی و ارائه خدمات مالی لازم به بخش های دولتی و تحت نظارت دولت و تدوین و تعمیم اصول و ضوابط حسابداری و حسابرسی منطبق با موازین اسلامی و تحقیق و تتبع در درسهای علمی و عملی به منظور اعتلای دانش تخصصی منطبق با نیازهای کشور.

ماده 7- وظایف و اختیارات سازمان حسابرسی عبارت است از:

الف- انجام وظایف بازرسی قانونی و امور حسابرسی کلیه دستگاه هایی که بر طبق اصول 44 و 45 قانون اساسی که مالکیت عمومی برآنها مترتب است از قبیل : بانک ها ، شرکت های دولتی ، مراکز تهیه و توزیع وابسته به وزارت بازرگانی ، بنیاد مستضعفان و بنیاد شهید و سایر نهادهای انقلاب اسلامی و مؤسسات و شرکت های تحت پوشش آن ها و شرکت ها و کارخانه ها و مؤسساتی که صرفنظر از چگونگی مالکیت سرمایه آنها به موجب قوانین و مقررات مربوط توسط مدیریت منتخب دولت و یا تحت پوشش دستگاه های اجرایی اداره می شوند و یا سایر دستگاه های عمومی که طبق اساسنامه و مقررات مورد عمل ، مکلف به تعیین بازرسی قانونی و انجام حسابرسی هستند.

ب- انجام وظایف بازرسی قانونی و امور حسابرسی شرکت ها ، مؤسسات و دستگاه هایی که در مجموع بیش از 50 درصد سرمایه آن ها به طور مستقیم و غیر مستقیم متعلق به دستگاه های بند الف فوق است .

ج- حسابرسی طرح های عمرانی (تملک دارایی های سرمایه ای) مورد اجرا توسط دستگاه های بند الف و ب.

د- انجام حسابرسی و خدمات مالی مورد ارجاعی توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی درصورت امکانات سازمان.

ه- ارائه خدمات و مشاوره مالی با وزراتخانه ها و مؤسسات دولتی و دستگاه های مذکور در بند الف و ب فوق الذکر ،درصورت نیاز ودرخواست دستگاه های مزبور.

و- تربیت و آموزش و  جذب افراد متخصص برای تأمین کادر متخصص مورد نیاز آموزش های حسابداری و حسابرسی دستگاههای دولتی و مراکز آموزشی.

ز- مرجع تخصصی تدوین استانداردهای حسابداری و حسابرسی در سطح کشور به طوری که تمام گزارشات حسابرسی قانونی ملزم به رعایت آن هستند.

ح- تدوین موازین اخلاقی و رفتار حرفه ای حسابرسان بر اساس اصول اسلامی.

ط- افزایش مستمر سطح دانش تخصصی حسابداری و حسابرسی از طریق تحقیقات.

البته سازمان حسابرسی می تواند امکانات و مقررات به تقاضای کتبی سایر سازمان ها نیز جواب  مثبت دهد .

ارکان سازمان حسابرسی کشور

ارکان سازمان حسابرسی طبق اصل 18 اساسنامه به شرح زیر است :

-          مجمع عمومی